Kiedy jest Dzień Kobiet?

Jeśli szukasz konkretnej daty – Międzynarodowy Dzień Kobiet przypada co roku 8 marca, a w 2026 roku będzie to niedziela. To święto ma stałą datę, która nie przesuwa się w zależności od kalendarza. Poniżej znajdziesz historię tego dnia oraz porównanie obchodów w Polsce i za granicą.

Skąd się wzięło święto 8 marca?

Korzenie Międzynarodowego Dnia Kobiet sięgają ruchów robotniczych w Ameryce Północnej i Europie. W Stanach Zjednoczonych Socjalistyczna Partia Ameryki zorganizowała pierwszy Narodowy Dzień Kobiet 28 lutego 1909 roku w Nowym Jorku. Do jego powstania przyczyniła się sufrażystka Theresa Malkiel.

Już rok wcześniej, 8 marca 1908 roku, ulicami Nowego Jorku przeszedł marsz 15 tysięcy szwaczek. Domagały się one lepszych wynagrodzeń, krótszego czasu pracy i praw politycznych. To zgromadzenie do dziś bywa uznawane za jedną z inspiracji dla święta.

W sierpniu 1910 roku Międzynarodówka Socjalistyczna zorganizowała w Kopenhadze Międzynarodową Konferencję Socjalistyczną Kobiet. Uczestniczyło w niej ponad 100 kobiet z 17 państw. Niemieckie delegatki, w tym Clara Zetkin, Käte Duncker i Paula Thiede, zgłosiły pomysł corocznego Dnia Kobiet. Wniosek przyjęto, choć początkowo nie wskazano jednej daty obchodów.

Dlaczego wybrano właśnie 8 marca?

Pierwsze międzynarodowe obchody odbyły się 19 marca 1911 roku w Austrii, Danii, Niemczech i Szwajcarii. Wzięło w nich udział ponad milion osób. Uczestnicy i uczestniczki domagali się prawa wyborczego dla kobiet, równego dostępu do pracy i możliwości obejmowania stanowisk publicznych.

Pierwsze międzynarodowe obchody Dnia Kobiet miały miejsce 19 marca 1911 roku, a nie 8 marca.

Data 8 marca upowszechniła się później. W 1917 roku w Rosji kobiety wyszły na ulice z hasłem „chleb i pokój”, co zapoczątkowało rewolucję lutową. Działaczka Aleksandra Kołłontaj przekonała Lenina do ustanowienia tego dnia oficjalnym świętem. W 1965 roku dekret Prezydium ZSRR uczynił 8 marca dniem wolnym od pracy.

Dzień Kobiet w Polsce – jak się zmieniał?

W Polsce po raz pierwszy świętowano Dzień Kobiet 24 marca 1924 roku. Nie zyskał on wtedy dużej popularności. Sytuacja zmieniła się dopiero w PRL, gdy 8 marca stało się powszechnie obchodzoną uroczystością.

W zakładach pracy i szkołach wręczano wtedy kwiaty oraz drobne upominki. Najczęściej były to goździki, tulipany, rajstopy, mydło lub kawa. Obchody miały charakter oficjalny i bywały traktowane jako rytuał związany z ówczesną propagandą.

W 1993 roku rząd Hanny Suchockiej zniósł formalny państwowy charakter święta. Od tego momentu 8 marca stało się bardziej prywatne i dobrowolne. Dziś to przede wszystkim okazja do okazania szacunku i wdzięczności.

Od 2000 roku w Warszawie organizowana jest Manifa, czyli uliczna demonstracja na rzecz praw kobiet. Nawiązuje ona do pierwotnego emancypacyjnego charakteru tego dnia. Podobne wydarzenia odbywają się obecnie w wielu polskich miastach i poruszają tematy równouprawnienia płci.

Jak wyglądają obchody w innych krajach?

Międzynarodowy Dzień Kobiet jest znany w kilkudziesięciu państwach, jednak nie wszędzie przypada 8 marca. W Tunezji świętuje się 13 sierpnia. Z kolei w Wietnamie kobiety obchodzą swój dzień dwa razy – 8 marca oraz 20 października.

We Włoszech panie otrzymują gałązki akacji srebrzystej, czyli mimozy. W Chinach pracownicom przysługuje pół dnia wolnego, a w Armenii obchody trwają od 8 marca do 7 kwietnia jako Miesiąc Kobiet. W Rumunii i Bułgarii 8 marca jest bliskie Dniu Matki – dzieci obdarowują wtedy mamy i babcie.

W Niemczech od 2019 roku 8 marca jest dniem wolnym w Berlinie, a od 2023 roku również w Meklemburgii-Pomorzu Przednim. W Hiszpanii dominują protesty i strajki na rzecz równości oraz walka z dyskryminacją. W Wielkiej Brytanii popularne są wykłady, wystawy i spotkania poświęcone roli kobiet.

Kiedy wypada Dzień Kobiet w najbliższych latach?

Święto zawsze przypada ósmego dnia marca. W 2025 roku była to sobota, a w 2026 roku wypada w niedzielę. W kolejnych latach data pozostaje ta sama, zmienia się natomiast dzień tygodnia.

W Polsce 8 marca nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy. Inaczej bywa w Niemczech, na przykład w Berlinie oraz w Meklemburgii-Pomorzu Przednim. W Chinach pracownice mają pół dnia wolnego, co ułatwia wspólne świętowanie.

Dwa dni później, 10 marca, przypada w Polsce Dzień Mężczyzny. Ma on zdecydowanie słabszy związek z historią ruchów społecznych niż święto kobiet.

Dlaczego 8 marca wciąż jest ważny?

Święto narodziło się z walki o prawa wyborcze i równe traktowanie. Te postulaty nadal nie są w pełni zrealizowane. Właśnie dlatego 8 marca bywa okazją do rozmowy o współczesnych nierównościach.

Zjawisko to bywa określane jako feminizacja ubóstwa. W skali globalnej kobiety stanowią 70 procent osób żyjących poniżej granicy ubóstwa. Ten wskaźnik pokazuje, że płeć wciąż silnie wiąże się z ryzykiem ekonomicznym.

Do najczęściej przywoływanych danych należą:

• 70 procent populacji żyjącej poniżej granicy ubóstwa to kobiety.
• Ponad połowa z 72 milionów dzieci nieobjętych nauką szkolną to dziewczynki.
• Dwie trzecie spośród 781 milionów niepiśmiennych dorosłych to kobiety.
• W grupie osób w wieku produkcyjnym pracuje 73 procent mężczyzn i 48 procent kobiet.

W wielu regionach kobiety odpowiadają za dostarczanie wody do gospodarstw domowych. Na tę czynność przeznaczają łącznie 200 milionów godzin dziennie. Ten czas mógłby zostać wykorzystany na edukację lub pracę zarobkową.

Karta Narodów Zjednoczonych z 1945 roku była pierwszym międzynarodowym dokumentem potwierdzającym zasadę równości kobiet i mężczyzn. Od 1975 roku Organizacja Narodów Zjednoczonych uznaje ten dzień za moment refleksji nad prawami kobiet. Historia święta wiąże się z ruchem feministycznym oraz sufrażystkami, które walczyły o prawa wyborcze. Dziś obchody łączą celebrację z dalszym dążeniem do równouprawnienia.